Woltermans Emailkunst Atelier

 



Frans Meijers
Papenweg 48
6241 BV Bunde

+31 (0) 43 3218186
woltermans[at]home.nl
K.V.K.: 633769
BTW nr.: 0829.33.224 B01
Rabobank: 13.13.71.789

 
 

 

 

 

Geschiedenis, het begin: jaren 30' tot jaren '50

Voor meer over de geschiedenis vanaf de jaren '60

Woltermans Emailkunst atelier is opgericht door de heer Wolterman. Sinds de tweede wereld oorlog is het een Emailkunst atelier. De heer Wolterman, geboren in Nieuweschans, had als ambitie violist worden, echter zijn ouders vonden het beter dat hij bij de belasting ging werken. In 1914 kreeg hij een aanstelling bij de fiscus in Vaals waar hij beter verdiende dan in zijn geboorte dorp. Zijn liefde voor de kunst bracht hem ertoe de Kunstgewerbeschule in Aken te volgen waar hij het vak kunstkoperdrijver volgde. Volgens de inschrijving van de Kamer van Koophandel in Maastricht heeft Wolterman zich in 1933 ingeschreven, waarschijnlijk als koperslager. Na de oorlog verliet hij de fiscus en startte een voltijds koperslagers kunstatelier in Maastricht met 3 knechten.

In 1946 ontmoette Wolterman Fons Sonneville. Het was Fons Sonneville die aan het experimenteren was met emailleren en aan de basis stond van het unieke Wolterman procedé, welke door Wolterman verder is ontwikkeld. Sonneville's voorbeeld was de emaillekunst uit de 15e eeuw. Er bestond in die tijd in de Limburgse Maasvallei een levendige emaille productie. In meerdere kunstcollecties kan men deze miniaturen nog terug vinden. Men maakte gebruik van een painture email procedé. Het grote verschil met de gangbare emaille productie van de 20e eeuw was dat het email niet wordt gesmolten in een (elektrische) oven maar in open vuur wordt ingebrand. Het werken met een (gas) vlam maakt het mogelijk meerdere emaille lagen over elkaar heen aan te brengen waardoor fijnere nuances mogelijk worden. Met zijn kennis van de ceramische industrie, hij kwam uit een gezin van graveurs, en veel experimenteren met een oventje en een gasbrandertje ontwikkelde hij de basis van de huidige werkwijze van Woltermans.

Deze vriendschap tussen de beide kunstminnaars wierp vruchten af. Vanaf 1948 veranderde het koperslagers atelier definitief in een Emailkunst atelier. Wellicht dat Wolterman eerst een andere naam heeft gebruikt, maar het is ook mogelijk dat er een ander bedrijf is overgenomen. Feit is dat meerdere van de oude ontwerpen uit de collectie van Woltermans zijn gemaakt in een atelier welke E.M.K.E.F. heette. Als locatie wordt vermeld Wilhelmina Singel 97 in Maastricht.

.
Miniatuur gemaakt door Jean Nelissen (ware grootte is 10 x 12 CM)

In Maastricht had zich in de 19e eeuw een zeer actieve ceramische industrie ontwikkeld met beroemde fabrieken zoals Sfinx en Mosa. Deze werkten met zeer verfijnde decoraties welke op het porselein en aardewerk werden aangebracht. Wolterman integreerde verschillende technieken welke in de ceramische industrie werden gebruikt in zijn emaillekunst. Het aanbrengen van een witte laag porselein op het koper betekende dat er zeer fijn kon worden geschilderd op het email.

Eerst werd een ontwerp gemaakt, gewoon met potlood op papier, deze werd vervolgens in een gravure of een ets omgezet. In de Limburgse ceramische industrie werkte meerdere graveurs die door Wolterman werden in gehuurd om etsen en gravures voor hem te maken. De onderlaag van koper, een schaaltje, plaatje of medaille werd van een dunne emaille onderlaag voorzien. Hierop kwam een witte dikkere porseleinen laag welke als een papje werd opgelegd en ingebrand waardoor het hard wordt en geschikt om te bewerken. Vervolgens werd de tekening aangebracht. De gravure werd ingekleurd met verwarmde olieachtige inkt welke op nat rijstpapier werd aangebracht en over gebracht op het harde laagje porselein op het werkstukje. Dan werd deze met de hand ingeschilderd met zeer fijne penselen en als laatste handeling “afgebrand” met een transparante bovenlaag.

Voor meer over de geschiedenis vanaf de jaren '60

 

 

miniatuur (ware groote 8.5 cm x 7 cm)

Tekening van miniatuur

 

Woltermans met Nelissen

Medewerker brengt gravure aan

Jean Nelissen aan het werk